Hverju lofaði ríkisstjórnin?

Í frumvarpinu er mælt fyrir um bætur úr ríkissjóði til þeirra einstaklinga sem orðið hafa fyrir illri meðferð eða ofbeldi vegna háttsemi opinberra aðila hjá stofnunum ríkisins, sveitarfélögum eða af hálfu einkaaðila á grundvelli ákvörðunar eða samnings við opinberan aðila eða samkvæmt opinberu leyfi samkvæmt lögum sem valdið hefur þeim varanlegum skaða sem ekki fæst bættur á annan hátt. Gert er ráð fyrir að sérstök matsnefnd sanngirnisbóta taki við umsóknum, leggi mat á umsóknir og geri tillögu til sanngirnisbótanefndar um greiðslu sanngirnisbóta til einstaklinga sem falla undir gildissvið frumvarpsins. Sanngirnisbótanefnd taki síðan endanlega ákvörðun hverju sinni um greiðslu bóta til einstaklinga.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um almennar sanngirnisbætur.

Í frumvarpinu er mælt fyrir um heimildir stjórnvalda til að meta og taka afstöðu til fjárfestinga erlendra aðila í þýðingarmiklum samfélagsinnviðum og tengdri starfsemi með tilliti til sjónarmiða um þjóðaröryggi, sbr. ábendingar í skýrslu stýrihóps um heildstæða löggjöf og stjórnsýslu varðandi jarðir, land og aðrar fasteignir (maí 2021) og löggjöf um þetta efni annars staðar á Norðurlöndum og á Evrópska efnahagssvæðinu.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um rýni á beinum erlendum fjárfestingum vegna þjóðaröryggis og allsherjarreglu.

Með frumvarpinu er lögð til breyting á 5. mgr. 40. gr. laganna um kirkjugarða, greftrun og líkbrennslu, nr. 36/1993, þess efnis að reikningshald Kirkjugarðasjóðs verði fært frá skrifstofu biskups til kirkjugarðaráðs, sem bera mun ábyrgð á reikningshaldi sjóðsins og því hvernig haldið er utan um fé hans. Jafnframt verði felld brott tvö ákvæði er snúa að Bálfararfélagi Íslands sem hefur verið lagt niður og ekki starfað í um 60 ár.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um breytingu á lögum um kirkjugarða, greftrun og líkbrennslu, nr. 36/1993 (reikningshald Kirkjugarðasjóðs o.fl.).

Frumvarpinu er ætlað að tryggja lagalegan grundvöll stafrænnar málsmeðferðar í málum sem varða innheimtu fjárkrafna, þ.e. fjárnámsmálum og nauðungarsölumálum, sem koma til meðferðar hjá dómstólum og sýslumannsembættum. Í því felst að veita sýslumönnum og dómstólum heimild í lögum til stafrænnar málsmeðferðar og gera mögulegt að sleppa óþarfa fyrirtökum í þessum málum.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um breytingu á lögum um aðför, nr. 90/1989, og lögum um nauðungarsölu, nr. 90/1991 (stafræn málsmeðferð).

Frumvarpið felur í sér endurskoðun á lögræðislögum, m.a. í þeim tilgangi að gera ákvæði laganna um nauðungarvistanir skýrari og skerpa á ýmsum reglum um sviptingu lögræðis, um hlutverk lögráðamanna og reglum um eftirlit og heimildir yfirlögráðenda. Með frumvarpinu er m.a. stefnt að því að koma til móts við ábendingar alþjóðlegra eftirlitsaðila, umboðsmanns Alþingis og fagaðila um breytingar á lögunum.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um breytingu á lögræðislögum, nr. 71/1997 (nauðungarvistanir, yfirlögráðendur o.fl.).

Sjóðurinn verður eins konar áfallavörn fyrir þjóðina þegar ríkissjóður verður fyrir fjárhagslegri ágjöf í tengslum við meiri háttar ófyrirséð áföll. Honum verður falið að annast um uppsöfnun á nánar skilgreindum tekjum rí kissjóðs og úthlutanir verða háðar aðkomu Alþingis í formi þingsályktunartillögu og fjárlagaheimildar.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um þjóðarsjóð.

Með frumvarpinu verða lagðar til breytingar á lögunum í kjölfar heildarendurskoðunar á lögunum sem ráðist var í veturinn 2021-2022 með hliðsjón af fenginni reynslu eftir heimsfaraldur SARS- CoV-2-veirunnar. Breytingar frá gildandi lögum varða einkum stjórnsýslu sóttvarna, feril ákvarðana um opinberar sóttvarnaráðstafanir og aukna aðkomu Alþingis að þeim.

Heiti á skránni: Frumvarp til sóttvarnalaga (heildarlög).

Með frumvarpinu verður lagt til að gerð verði breyting á lögum til að setja lagastoð fyrir upplýsingasöfnun og upplýsingagjöf um birgðir allra lyfja, þ.m.t. undanþágulyfja sbr. 12. gr. lyfjalaga og mikilvægra lækningatækja hér á landi frá öllum aðilum sem halda þessar birgðir. Frumvarp þetta er m.a. liður í innleiðingu á reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) 2022/123 frá 25. janúar 2022 um að styrkja hlutverk Lyfjastofnunar Evrópu að því er varðar viðbúnað við krísu og krísustjórnun varðandi lyf og lækningatæki og fyrsta viðbragð heilbrigðisráðherra við skýrslu starfshóps um neyðarbirgðir sem forsætisráðuneytið gaf út í ágúst 2022.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um breytingu á lyfjalögum og lögum um lækningatæki (upplýsingar um birgðastöðu).

Með frumvarpinu eru lagðar til breytingar á lögum um réttindi sjúklinga sem fela meðal annars í sér meginreglu um bann við beitingu nauðungar en einnig undanþág ur frá meginreglunni þegar brýna nauðsyn ber til að beita nauðung að uppfylltum skilyrðum sem skilgreind eru í frumvarpinu. Enn fremur eru með frumvarpinu lagðar til strangari málsmeðferðarreglur en nú gilda sem fylgja þarf við og í kjölfar slíkra inngripa, þ.m.t. skráningarskyldu tilvika, kæruheimildir og rétt til að bera mál undir dómstóla.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um breytingu á lögum um réttindi sjúklinga, nr. 74/1997 (takmörkun á beitingu nauðungar).

Í frumvarpinu verður lagt til að settur verði nýr kafli í lög um landlækni og lýðheilsu þar sem kveðið verður með ítarlegum hætti á um þær heilbrigðisskrár sem landlæknir skal setja, skipuleggja og halda. Þörf er á að uppfæra núgildandi ákvæði um heilbrigðisskrár í takt við breyttar aðstæður í heilbrigðiskerfinu og þær skrár sem haldnar eru, svo sem meðferðartengdar heilbrigðisskrár og gæðaskrár og veita skipulagningu slíkra skráa fullnægjandi lagastoð, svo sem m.t.t. persónuverndar.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um breytingu á lögum um landlækni og lýðheilsu, nr. 41/2007 (heilbrigðisskrár o.fl.).

Með frumvarpinu verða lagðar til ýmsar breytingar á lögum um sjúkratryggingar. Breytingunum er m.a. ætlað að lögfesta atriði er varða vinnslu persónuupplýsinga og breyta orðalagi sem á ekki lengur við gildandi framkvæmd, svo sem varðandi réttindagreiðslur. Þá verða lagðar til breytingar á ákvæðum kaflans sem varða aðgerðir Sjúkratrygginga Íslands vegna vanefnda.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um breytingu á lögum um sjúkratryggingar, nr. 112/2008 (ýmsar breytingar).

Um heildarendurskoðun á regluverki Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga er að ræða þar sem reglur um starfsemi sjóðsins verða fluttar úr lögum um tekjustofna sveitarfélaga í ný heildarlög. Einnig verður lögð til sú breyting að nokkur af helstu framlögum sjóðsins verða sameinuð í eitt framlag. Hlutverk sjóðsins verði áfram að jafna mismunandi útgjaldaþörf og skatttekjur sveitarfélaga með framlögum úr sjóðnum á grundvelli ákvæða laga, reglugerða og vinnureglna sem settar eru um starfsemi sjóðsins.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um Jöfnunarsjóð sveitarfélaga.

Frumvarpið er liður í samhæfingu aðgerða stjórnvalda vegna málefna umsækjenda um alþjóðlega vernd og hefur að markmiði að bregðast við bráðavanda í húsnæðismálum þess hóps. Frumvarpinu er ætlað að greiða fyrir því að stjórnvöld geti nýtt húsnæði sem er þegar fyrir hendi á húsnæðismarkaði en sem ekki hefur verið ætlað til búsetu undir tímabundin búsetuúrræði fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd án þess að afla þurfi byggingarleyfis fyrir breyttri notkun húsnæðisins til búsetu eða ráðast í breytingar á aðal- eða deiliskipulagi hlutaðeigandi sveitarfélags, enda uppfylli húsnæðið nánar skilgreind skilyrði um öryggi, brunavarnir og hollustuhætti sem og um gæði nærumhverfis.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um breytingu á ýmsum lögum vegna tímabundinna undanþága frá skipulags- og byggingarlöggjöf og skipulagi.

Fimmtán ára stefnumótandi samgönguáætlun ásamt aðgerðaáætlun til fimm ára.

Heiti á skránni: Tillaga til þingsályktunar um samgönguáætlun fyrir árin 2024-2038 ásamt fimm ára aðgerðaáætlun fyrir árin 2024-2028.

Með frumvarpinu eru lagðar til breytingar er varða stefnumótun lagareldis, m.a. á lögum um fiskeldi, nr. 71/2008, lögum um töku gjalds vegna fiskeldis í sjó og fiskeldissjóð, nr. 89/2019, og lögum um varnir gegn fiskisjúkdómum, nr. 60/2006.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um breytingu á ýmsum lögum vegna lagareldis (stefnumótun í lagareldi).

Frumvarpið felur í sér heildarendurskoðun á ákvæðum laga um lögbann og dómsmál til að vernda heildarhagsmuni neytenda, nr. 141/2001, laga um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu, nr. 57/2005, laga um Neytendastofu, nr. 62/2005, og laga um samvinnu stjórnvalda á Evrópska efnahagssvæðinu um neytendavernd, nr. 20/2020. Markmið endurskoðunarinnar er að tryggja góða neytendavernd, tryggja bætt samræmi við EES-rétt, auka skýrleika og létta reglubyrði. Frumvarpið felur einnig í sér innleiðingu á hluta tilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) 2019/2161 frá 27. nóvember 2019 um breytingu á tilskipun ráðsins 93/13/EBE og tilskipunum Evrópuþingsins og ráðsins 98/6/EB, 2005/29/EB og 2011/83/ESB að því er varðar betri framfylgd og nútímavæðingu reglna Sambandsins um neytendavernd (tilskipun um nútímavæðingu).

Heiti á skránni: Frumvarp til markaðssetningarlaga.

Tillögunni er ætlað að styðja við framþróun og eflin gu íslenskra sögustaða sem mikilvægra áfangastaða ferðamanna sem og gildi þeirra fyrir íslenskan menningararf.

Heiti á skránni: Tillaga til þingsályktunar um uppbyggingu á söguslóðum.

Með frumvarpinu verða tillögur starfshópa sem fjallað hafa um orkuöryggi útfærðar með frekari hætti. Gerðar verða tillögur um skyldur aðila á raforkumarkaði sem og almenn og sértæk úrræði í þágu raforkuöryggis almennings.

Heiti á skránni: Frumvarp til laga um breytingu á raforkulögum, nr. 65/2003 (raforkuöryggi).

Í 39. gr. a raforkulaga, nr. 65/2003, með síðari breytingum, segir að ráðherra skuli á fjögurra ára fresti leggja fram á Alþingi tillögu til þingsályktunar um stefnu stjórnvalda um uppbyggingu flutningskerfis raforku. Með þessum hætti getur Alþingi lagt fram ákveðnar meginreglur og viðmið sem taka ber mið af við gerð kerfisáætlunar á hverjum tíma, enda er í raforkulögum kveðið á um að flutningsfyrirtækið skuli taka tillit til hennar. Kerfisáætlunin er annars vegar langtímaáætlun til tíu ára og hins vegar framkvæmdaáætlun til þriggja ára. Í tillögu að uppfærðri þingsályktun verður tekið mið af stöðu verkefna sem tilgreind eru í núgildandi þingsályktun sem og orkustefnu.

Heiti á skránni: Tillaga til þingsályktunar um stefnu stjórnvalda um uppbyggingu flutningskerfis raforku.