Kosningalög
Hvar er málið statt?
Staða máls er leidd af þingskjölum og atkvæðagreiðslum.
- Lagt fram
- 1. umræða
- Í nefnd
- 2. umræða
- 3. umræða
- Niðurstaða
Í stuttu máli
Að styrkja lýðræðið með því að viðhalda trausti á framkvæmd kosninga og tryggja að beinar, frjálsar og leynilegar kosningar séu haldnar reglulega.
Flutt af Steingrímur J. Sigfússon (Vg).
- Lagt fram
- 25. nóvember 2020
- Tegund
- Lagafrumvarp
- Atkvæðagreiðslur með skrá
- 0
- Umræða í þingsal
- 42 ræður · 2 klst. 49 mín
Málið á mannamáli
Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.
Markmiðið
Að styrkja lýðræðið með því að viðhalda trausti á framkvæmd kosninga og tryggja að beinar, frjálsar og leynilegar kosningar séu haldnar reglulega.
Hvað breytist
Lagt er til að einn lagabálkur gildi um kosningar í stað fjögurra áður og þannig verði stefnt að einfaldari og nútímalegri löggjöf um framkvæmd kosninga. Lagt er til að landskjörstjórn verði að sjálfstæðri stjórnsýslunefnd og að henni verði falin almenn yfirstjórn kosningamála. Þá er lagt til að komið verði á fót úrskurðarnefnd kosningamála sem tekur til úrskurðar ýmsar kærur á þessu sviði, m.a. um lögmæti forsetakjörs, sveitarstjórnarkosninga og þjóðaratkvæðagreiðslna. Gert er ráð fyrir að miðlæg vinnsla kjörskrár muni fara fram hjá Þjóðskrá Íslands og að rafræn kjörskrá verði meginregla. Lagt er til að utankjörfundaratkvæðagreiðsla muni ekki geta hafist fyrr en öll framboð hafa komið fram og að póstkosning verði heimiluð þegar greidd eru atkvæði utan kjörfundar. Gert er ráð fyrir að kjósandi muni eingöngu geta greitt atkvæði einu sinni í hverjum kosningum, annaðhvort utan kjörfundar eða á kjörfundi. Að auki er gert ráð fyrir að öllum sem þess þurfa verði heimilað að fá aðstoð við kosningu hvort sem er vegna fötlunar, veikinda, elli eða af öðrum ástæðum. Þá er lagt til að kosningarréttur þeirra sem búsettir eru erlendis verði rýmkaður verulega í alþingiskosningum, forsetakjöri og þjóðaratkvæðagreiðslum.
Lög sem breytast
Um er að ræða ný lög og við gildistöku laganna falla úr gildi lög um framboð og kjör forseta Íslands, nr. 36/1945, lög um kosningar til sveitarstjórna, nr. 5/1998, lög um kosningar til Alþingis, nr. 24/2000, og lög um framkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslna, nr. 91/2010. Við gildistöku laganna verða jafnframt breytingar á lögreglulögum, nr. 90/1996, lögum um þingsköp Alþingis, nr. 55/1991, og sveitarstjórnarlögum, nr. 138/2011.
Kostnaður fyrir ríkið
Gert er ráð fyrir útgjöld ríkissjóðs muni aukast um samtals 133 milljónir kr. ásamt 38,4 milljónum kr. í einskiptisútgjöld vegna stofnkostnaðar.
Meira úr samantektinni
Löggjöf á Norðurlöndum
Finnland
Vallag 2.10.1998/714.
Noregur
Lov om valg til Stortinget, fylkesting og kommunestyrer (valgloven) LOV-2002-06-28-57.
Svíþjóð
Vallag (2005:837).
Erlendar kosningastofnanir
Bretland
The Electoral Commission
Noregur
Valgdirektoratet
Svíþjóð
Valmyndigheten
Skýrsla vinnuhóps um endurskoðun kosningalaga ásamt tillögu að frumvarpi til laga um breytingar á kosningalögum (fylgiskjöl). Alþingi, 10. ágúst 2016.
Úttektarskýrsla lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu ÖSE um alþingiskosningarnar 28. október 2017.
Úttektarskýrsla lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu ÖSE um alþingiskosningarnar 27. apríl 2013.
Úttektarskýrsla lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu ÖSE um alþingiskosningarnar 25. apríl 2009.
Afstaða þingflokkanna
Steingrímur J. SigfússonUtan þingflokka1. flutningsmaður
Framsögumaður nefndar: Jón Þór Ólafsson
Engin atkvæðagreiðsla með skráðum atkvæðum hefur farið fram um málið; ákvarðanir hingað til voru teknar með yfirlýsingu forseta án þess að atkvæði einstakra þingmanna væru skráð.
„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.
Af hverju skiptir þetta máli?
Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.
- Nefndin sem fjallar um málið
- Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd
- sendi 2 umsagnabeiðnir · frestur 12. jan. 2020
- Sendu inn umsögn eða erindi
- 31 aðili
- Kristín Gunnsteinsdóttir, Afstaða, félag fanga á Íslandi, Tómas Gunnarsson, Hákon Jóhannesson, Yfirkjörstjórn Suðvesturkjördæmis o.fl. · allar umsagnir
- Umræða í þingsal
- 2 klst. 49 mín · 42 ræður
- 13 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
- Kostnaður fyrir ríkissjóð
- Gert er ráð fyrir útgjöld ríkissjóðs muni aukast um samtals 133 milljónir kr. ásamt 38,4 milljónum kr. í einskiptisútgjöld vegna stofnkostnaðar.
- úr samantekt Alþingis
Orð og atkvæði
Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.
Atkvæðin eru úr lokaatkvæðagreiðslunni 13. júní 2021: 55 með, 0 á móti.
Greiddu atkvæði með13 tóku til máls
Sýna 7 í viðbótFela
42 aðrir þingmenn greiddu atkvæði með án þess að taka til máls.
Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.
Allt um málið
Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.
Ferill málsins
Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.
- Þingskjal
- Þingskjal
- Umræða1. umræða12 ræður · 1 klst. 26 mín
- Atkvæðagreiðsla· yfirlýsing forseta/mál gengur
- Atkvæðagreiðsla· yfirlýsing forseta/mál gengur
- UmsagnirUmsagnabeiðnir sendar, frestur til 12. janúar 20202 beiðnir um umsögn
- Þingskjal
- Þingskjal
- Þingskjal
- Þingskjal
- Þingskjal
- Umræða2. umræða29 ræður · 1 klst. 23 mín
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 46 með, 5 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 53 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 54 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 54 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaFellt · 8 með, 40 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 53 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 53 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaFellt · 16 með, 38 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 54 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 53 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 53 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaFellt · 17 með, 37 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 52 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 52 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 41 með, 12 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 49 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaKallað aftur
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 40 með, 8 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 54 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 51 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaKallað aftur
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 54 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 53 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 46 með, 6 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 52 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 53 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 54 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaFellt · 16 með, 38 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 54 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 55 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 41 með, 7 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 53 með, 0 á móti
- Atkvæðagreiðsla· yfirlýsing forseta/mál gengur
- Þingskjal
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 41 með, 9 á móti
- Umræða3. umræða1 ræða · 1 mín
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 55 með, 0 á móti
- Þingskjal
- Þingskjal
Þingskjöl
Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.
| Þskj. | Tegund | Útbýtt | Flutningsmenn | Skjal |
|---|---|---|---|---|
| 401 | Frumvarp | 25. nóv. 2020 | Steingrímur J. Sigfússon | LesaPDF |
| 412 | Breytingartillaga | 26. nóv. 2020 | Björn Leví Gunnarsson | LesaPDF |
| 1635 | Nefndarálit | 8. jún. 2021 | Jón Þór Ólafsson, Líneik Anna Sævarsdóttir +5 | LesaPDF |
| 1636 | Breytingartillaga | 8. jún. 2021 | Jón Þór Ólafsson, Líneik Anna Sævarsdóttir +5 | LesaPDF |
| 1637 | Breytingartillaga | 8. jún. 2021 | Björn Leví Gunnarsson, Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir +1 | LesaPDF |
| 1739 | Breytingartillaga | 11. jún. 2021 | Jón Þór Ólafsson | LesaPDF |
| 1740 | Breytingartillaga | 11. jún. 2021 | Jón Þór Ólafsson | LesaPDF |
| 1776 | Frumvarp eftir 2. umræðu | 1. júl. 2021 | — | LesaPDF |
| 1781 | Breytingartillaga | 12. jún. 2021 | Jón Þór Ólafsson | LesaPDF |
| 1817 | Lög í heild | 13. jún. 2021 | — | LesaPDF |
Allar atkvæðagreiðslur
Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.
- yfirlýsing forseta/mál gengur15. desember 2020 kl. 23:08Frumvarp gengur til 2. umræðuEngin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- yfirlýsing forseta/mál gengur→ stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd15. desember 2020 kl. 23:08Frumvarp gengur til nefndarEngin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:05Breytingartillaga(við brtt. 1636)Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:05Breytingartillaga1Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:06Grein / þingskjal1. gr., svo breytt,Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:06Grein / þingskjal2. gr.Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Fellt12. júní 2021 kl. 15:07Breytingartillaga1Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:07Breytingartillaga2--5Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:07Grein / þingskjal3.--8. gr., svo breyttar,Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Fellt12. júní 2021 kl. 15:11Breytingartillaga1--2Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:14Grein / þingskjal9.--10. gr.Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:14Breytingartillaga6--32Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:14Grein / þingskjal11.--66. gr., svo breyttar,Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Fellt12. júní 2021 kl. 15:15Breytingartillaga2Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:15Breytingartillaga33--34Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:15Grein / þingskjal67.--69. gr.. svo breyttar,Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:20Breytingartillaga1Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:20Grein / þingskjal70. gr., svo breytt,Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Kallað aftur12. júní 2021 kl. 15:21Breytingartillaga35Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:21Breytingartillaga2 (ný 71. gr.)Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:22Breytingartillaga36--44Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:24Grein / þingskjal72.--92. gr. (verða 72.--91. gr.), svo breyttar,Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Kallað aftur12. júní 2021 kl. 15:24Breytingartillaga3Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:25Breytingartillaga45 (ný 93. gr., verður 92.gr.)Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:25Breytingartillaga46 (ný grein, verður 93. gr.)Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:26Breytingartillaga4Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:27Breytingartillaga47Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:27Grein / þingskjal94. gr., svo breytt,Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:27Grein / þingskjal95.--96. gr.Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Fellt12. júní 2021 kl. 15:28Breytingartillaga3Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:29Grein / þingskjal97. gr.Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:29Breytingartillaga48--65Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:30Breytingartillaga5--7 (nýtt ákv. til brb.)Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt12. júní 2021 kl. 15:30Grein / þingskjal98.--144. gr. og ákv. til brb. I--IV, svo breytt,Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- yfirlýsing forseta/mál gengur12. júní 2021 kl. 15:31Frumvarp gengur til 3. umræðuEngin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt13. júní 2021 kl. 00:13BreytingartillagaEngin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt13. júní 2021 kl. 00:14Lokaatkvæðagreiðsla um frumvarp, svo breytt,Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
Hverjir tóku til máls
- 1. umræða: 12 ræður · 4 ræðumenn · 1 klst. 26 mín
- 2. umræða: 29 ræður · 12 ræðumenn · 1 klst. 23 mín
- 3. umræða: 1 ræða · 1 ræðumaður · 1 mín
| Þingmaður | Flokkur | Ræður | Ræðutími |
|---|---|---|---|
| Steingrímur J. Sigfússon | Utan þingflokka | 8 | 55 mín |
 Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir | Viðreisn | 3 | 5 mín |
 Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir | Viðreisn | 1 | 1 mín |
 Hanna Katrín Friðriksson | Viðreisn | 1 | 1 mín |
 Guðmundur Andri Thorsson | Samfylkingin | 1 | 1 mín |
 Logi Einarsson | Samfylkingin | 1 | 1 mín |
 Birgir Ármannsson | Sjálfstæðisflokkur | 1 | 16 mín |
 Jón Þór Ólafsson | Utan þingflokka | 9 | 35 mín |
 Björn Leví Gunnarsson | Utan þingflokka | 5 | 14 mín |
 Andrés Ingi Jónsson | Utan þingflokka | 4 | 6 mín |
 Karl Gauti Hjaltason | Miðflokkurinn | 5 | 25 mín |
 Þorsteinn B Sæmundsson | Miðflokkurinn | 2 | 7 mín |
 Líneik Anna Sævarsdóttir | Framsóknarflokkur | 1 | 1 mín |
Umsagnir og erindi
Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.
Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd sendi 2 umsagnabeiðnir 18. des. 2020, frestur 12. jan. 2020.
| Hver sendi | Tegund | Barst | Skjal |
|---|---|---|---|
| Kristín Gunnsteinsdóttir | umsögn | Opna PDF | |
| Afstaða, félag fanga á Íslandi | umsögn | Opna PDF | |
| Tómas Gunnarsson | athugasemd | Opna PDF | |
| Hákon Jóhannesson | umsögn | Opna PDF | |
| Yfirkjörstjórn Suðvesturkjördæmis | umsögn | Opna PDF | |
| Sjálfstæðisflokkurinn | umsögn | Opna PDF | |
| Kjörstjórn Kópavogsbæjar | umsögn | Opna PDF | |
| Yfirkjörstjórn Reykjavíkur | umsögn | Opna PDF | |
| Yfirkjörstjórn Reykjavíkurkjördæmis norður | umsögn | Opna PDF | |
| Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið | umsögn | Opna PDF | |
| Ólafur Þ. Harðarson | umsögn | Opna PDF | |
| Kjörstjórn Akureyrar | umsögn | Opna PDF | |
| Yfirkjörstjórn Fjarðabyggðar | umsögn | Opna PDF | |
| Samband íslenskra sveitarfélaga | umsögn | Opna PDF | |
| Reykjavíkurborg | umsögn | Opna PDF | |
| Kjörstjórn Dalabyggðar | umsókn | Opna PDF | |
| Kjörstjórn Hveragerðis | umsögn | Opna PDF | |
| Kjörstjórn Þingeyjarsveitar | umsögn | Opna PDF | |
| Yfirkjörstjórn Vestmannaeyja | umsögn | Opna PDF | |
| Hagstofa Íslands | minnisblað | Opna PDF | |
| Persónuvernd | umsögn | Opna PDF | |
| Þjóðskrá Íslands | umsögn | Opna PDF | |
| Kjörstjórn Múlaþings | umsögn | Opna PDF | |
| Ágúst Sigurður Óskarsson | umsögn | Opna PDF | |
| Samband ungra framsóknarmanna | umsögn | Opna PDF | |
| Sýslumannafélag Íslands | umsögn | Opna PDF | |
| Hagstofa Íslands | umsögn | Opna PDF | |
| Þroskahjálp | umsögn | Opna PDF | |
| Þorkell Helgason | umsögn | Opna PDF | |
| Stefán Pálsson | umsögn | Opna PDF | |
| Stjórnarskrárfélagið | umsögn | Opna PDF | |
| Kvenréttindafélag Íslands | umsögn | Opna PDF |
Tengd mál
Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)