Beint í efni
Alviti
Þingmál152. þing · 163. mál

Hjúskaparlög

Aldur hjónaefna, könnunarmenn o.fl.

LagafrumvarpSamþykktFélagsmálLöggæsla og eftirlit

Hvar er málið statt?

Samþykktsíðan 9. jún. 2022

Alþingi hefur samþykkt frumvarpið. Það verður að lögum þegar forseti Íslands hefur staðfest það og það hefur verið birt.

Allur ferillinn
  1. Lagt fram
  2. 1. umræða
  3. Í nefnd
  4. 2. umræða
  5. 3. umræða
  6. Samþykkt

Skráning Alþingis: „Samþykkt sem lög frá Alþingi.“

Í stuttu máli

Að samræma hjúskaparlögin alþjóðlegum tilmælum og viðhorfum varðandi lágmarksaldur til þess að ganga í hjúskap. Að bæta gæði könnunar á hjónavígsluskilyrðum og samræma framkvæmdina. Að bregðast við gagnrýni á gildandi löggjöf um lögsögu í skilnaðarmálum og að samræma lögin þeim reglum sem um þetta gilda annars staðar á Norðurlöndunum.

Lagt fram af Jón Gunnarsson, innanríkisráðherra (S), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar. Í lokaatkvæðagreiðslu 9. jún. 2022 greiddu 54 atkvæði með og 0 á móti; málið var samþykkt.

Lagt fram
10. desember 2021
Tegund
Stjórnarmál
Atkvæðagreiðslur með skrá
4
Umræða í þingsal
15 ræður · 49 mín

Málið á mannamáli

Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.

Samantekt Alþingis
uppfærð 28. sep. 2022

Markmiðið

Að samræma hjúskaparlögin alþjóðlegum tilmælum og viðhorfum varðandi lágmarksaldur til þess að ganga í hjúskap. Að bæta gæði könnunar á hjónavígsluskilyrðum og samræma framkvæmdina. Að bregðast við gagnrýni á gildandi löggjöf um lögsögu í skilnaðarmálum og að samræma lögin þeim reglum sem um þetta gilda annars staðar á Norðurlöndunum.

Hvað breytist

Lagt er til að afnumin verði undanþáguheimild frá því að einstaklingur yngri en 18 ára megi ganga í hjúskap. Einnig er lagt til að lögfesta meginreglu um viðurkenningu hjónavígslu sem stofnað er til erlendis. Lagt er til að hjónavígslur einstaklinga yngri en 18 ára sem fara fram erlendis verði ekki viðurkenndar hér á landi nema samkvæmt ströngum undanþágum. Þá er gert ráð fyrir að könnun hjónavígsluskilyrða fari einungis fram hjá sýslumönnum, hvort sem hjónaefni eigi lögheimili hér á landi eða ekki. Enn fremur eru lagðar til breytingar varðandi lögsögu íslenskra stjórnvalda og dómstóla til þess að veita lögskilnað hér á landi í tilteknum tilvikum ef hvorugur aðili býr hér á landi og viðkomandi eru ekki íslenskir ríkisborgarar. Þá er lagt til að færa verkefni frá ráðuneytinu til sýslumanna.

Lög sem breytast

Kostnaður fyrir ríkið

Ekki er gert ráð fyrir áhrifum á ríkissjóð.

Meira úr samantektinni

Lög á Norðurlöndum

Danmörk

Bekendtgørelse af lov om ægteskabs indgåelse og opløsning (Ægteskabsloven) LBK nr 771 af 07/08/2019.

Bekendtgørelse af lov om rettens pleje (Retsplejeloven) LBK nr 1835 af 15/09/2021.

Sjá einkum gr. 448 f.

Finnland

Äktenskapslag 13.6.1929/234.

Noregur

Lov om ekteskap (ekteskapsloven) LOV-1991-07-04-47.

Svíþjóð

Äktenskapsbalk (1987:230).

Afstaða þingflokkanna

Lagt fram af

Framsögumaður nefndar: Jóhann Friðrik Friðriksson

Lokaatkvæðagreiðsla
9. jún. 2022
Samþykkt54 með · 0 á móti
Að samþykkja frumvarpið „Hjúskaparlög“ sem lög. →
Eftir þingflokkum
  • S12–0
  • F13–0
  • 236–0
  • 436–0
  • Flf6–0
  • Sf5–0
  • V5–0
  • M1–0
Gott að vita um atkvæðin
  • Með – greiddi atkvæði með (já)
  • Á móti – greiddi atkvæði á móti (nei)
  • Sat hjá – var í salnum en tók ekki afstöðu
  • Boðaði fjarvist – tilkynnti fjarvist fyrir fram (t.d. veikindi eða erindi fyrir Alþingi)
  • Fjarverandi – greiddi ekki atkvæði og hafði ekki boðað fjarvist; ástæðan er ekki skráð

Í súlum og reitum: dökkblátt = með, rautt = á móti, grátt = sat hjá, ljóst = fjarverandi. Aðeins rafrænar atkvæðagreiðslur skrá atkvæði hvers þingmanns; Alviti ályktar ekki um ástæður hjásetu eða fjarvista.

„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.

Af hverju skiptir þetta máli?

Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.

Nefndin sem fjallar um málið
Allsherjar- og menntamálanefnd
sendi 1 umsagnabeiðni · frestur 3. feb. 2022
Sendu inn umsögn eða erindi
8 aðilar
Dómsmálaráðuneytið, Kvenréttindafélag Íslands, Íslandsdeild Amnesty International, Barnaheill, Sýslumannaráð o.fl. · allar umsagnir
Umræða í þingsal
49 mín · 15 ræður
5 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
Kostnaður fyrir ríkissjóð
Ekki er gert ráð fyrir áhrifum á ríkissjóð.
úr samantekt Alþingis

Orð og atkvæði

Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.

Atkvæðin eru úr lokaatkvæðagreiðslunni 9. júní 2022: 54 með, 0 á móti.

Greiddu atkvæði með4 tóku til máls

50 aðrir þingmenn greiddu atkvæði með án þess að taka til máls.

Voru ekki viðstödd atkvæðagreiðsluna1 tók til máls

  • Jón Gunnarsson
    Sjálfstæðisflokkur1 ræða · 4 andsvör · 11 mín
    Fjarverandi

Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.

Allt um málið

Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.

Ferill málsins

Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.

  1. Þingskjal
    Stjórnarfrumvarp · þskj. 165
  2. Umræða
    1. umræða
    11 ræður · 37 mín
  3. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til 2. umræðu
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  4. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til nefndar
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  5. Umsagnir
    Umsagnabeiðnir sendar, frestur til 3. febrúar 2022
    1 beiðni um umsögn
  6. Þingskjal
    Nál. með brtt. · þskj. 770
  7. Umræða
    2. umræða
    2 ræður · 10 mín
  8. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 51 með, 0 á móti
  9. Atkvæðagreiðsla
    Breytingartillaga
    Samþykkt · 51 með, 0 á móti
  10. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 51 með, 0 á móti
  11. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til 3. umræðu
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  12. Þingskjal
    Frumvarp eftir 2. umræðu · þskj. 1170
  13. Umræða
    3. umræða
    2 ræður · 1 mín
  14. Atkvæðagreiðsla
    Lokaatkvæðagreiðsla um frumvarp
    Samþykkt · 54 með, 0 á móti
  15. Þingskjal
    Lög í heild · þskj. 1194

Þingskjöl

4 skjöl

Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.

Þskj.TegundÚtbýttFlutningsmennSkjal
165Stjórnarfrumvarp10. des. 2021Jón GunnarssonLesaPDF
770Nál. með brtt.30. mar. 2022Bryndís Haraldsdóttir, Jóhann Friðrik Friðriksson +4LesaPDF
1170Frumvarp eftir 2. umræðu7. jún. 2022—LesaPDF
1194Lög í heild9. jún. 2022—LesaPDF

Allar atkvæðagreiðslur

7 alls · 4 með atkvæðaskrá

Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.

  • yfirlýsing forseta/mál gengur18. janúar 2022 kl. 16:32
    Frumvarp gengur til 2. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • yfirlýsing forseta/mál gengur→ allsherjar- og menntamálanefnd18. janúar 2022 kl. 16:32
    Frumvarp gengur til nefndar
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Samþykkt7. júní 2022 kl. 15:02
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Hjúskaparlög“.
    1. gr.
    • SSjálfstæðisflokkur:13 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:10 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:8 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:4 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:5 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • VViðreisn:4 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt7. júní 2022 kl. 15:03
    Að samþykkja breytingartillögu í málinu „Hjúskaparlög“.
    1--4
    • SSjálfstæðisflokkur:13 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:10 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:8 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:4 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:5 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • VViðreisn:4 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt7. júní 2022 kl. 15:03
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Hjúskaparlög“.
    2.--10. gr. (verða 2.--11. gr.), svo breyttar,
    • SSjálfstæðisflokkur:13 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:10 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:8 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:4 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:5 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • VViðreisn:4 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:2 með · 0 á móti
  • yfirlýsing forseta/mál gengur7. júní 2022 kl. 15:03
    Frumvarp gengur til 3. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Samþykkt9. júní 2022 kl. 19:20
    Að samþykkja frumvarpið „Hjúskaparlög“ sem lög.
    • SSjálfstæðisflokkur:12 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:13 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:6 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:6 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • VViðreisn:5 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:1 með · 0 á móti

Hverjir tóku til máls

15 ræður · 49 mín
  • 1. umræða: 11 ræður · 4 ræðumenn · 37 mín
  • 2. umræða: 2 ræður · 2 ræðumenn · 10 mín
  • 3. umræða: 2 ræður · 2 ræðumenn · 1 mín

Umsagnir og erindi

9 erindi

Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.

Allsherjar- og menntamálanefnd sendi 1 umsagnabeiðni 20. jan. 2022, frestur 3. feb. 2022.

Hver sendiTegundBarstSkjal
DómsmálaráðuneytiðminnisblaðOpna PDF
Kvenréttindafélag ÍslandsumsögnOpna PDF
Íslandsdeild Amnesty InternationalumsögnOpna PDF
Íslandsdeild Amnesty InternationalumsögnOpna PDF
BarnaheillumsögnOpna PDF
SýslumannaráðumsögnOpna PDF
Umboðsmaður barnaumsögnOpna PDF
UN Women - Jafnréttisstofnun Samein. þjóðannaumsögnOpna PDF
Þjóðskrá ÍslandsumsögnOpna PDF

Tengd mál

Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)