Aðgerðaáætlun í málefnum hinsegin fólks 2022--2025

Gjarnan hefði mátt setja inn lagabreytingu eða úttekt á þeirri mismunun sem samkynhneigðar konur verða fyrir í kerfinu þegar þær kjósa að eiga barn saman (með eða án aðkomu Livio). Viðmótið sem mætir þessum konum í kerfinu er mjög einkennileg og mismunar þeim á grundvelli kyns. Fæðingarorlofssjóður krefst t.d. undirritunar þess aðila sem ekki gengur með barnið um að hún hafi samþykkt getnaðinn/frjóvgunina (eitthvað sem karlkyns makar þurfa ekki að gera jafnvel þótt ekkert sé vitað um hvar sæðið í þeim getnaði kom eða hvort höfð var aðkoma einkafyrirtækis við getnað). Ég óska eftir gagngerri endurskoðun á foreldrarétti samkynja para, heimild fyrir skráninu á fleiri en tveimur foreldrum og útstrokun á þeim kröfum að konur í samkynja samböndum verði að fara í gegnum rándýra einkastofnun ef þær ætla að eiga barn saman með gjafasæði (þess í stað mætti útbúa einfalt eyðublað fyrir sæðisgjafa um að hann afsali sér rétti til sæðisins og að sæðið sé gefið af fúsum og frjálsum vilja). Konur í samkynja sambúð eða hjónabandi ættu báðar sjálfkrafa að verða skráðar sem foreldrar barns sem verður til í því sambandi - annað er mismunun á grundvelli kyns.

Ég vil lýsa ánægju minni með þessa tímabæru þingsályktunartillögu. Það er mikilvægt að málefni hinsegin fólks séu skoðuð í samhengi; að fræðsla sé veitt, úrbætur gerðar þar sem þeirra er þörf og fjármagni veitt til rannsókna og úrbóta. Sérstaklega er mikilvægt að gæta að aðstæðum trans fólks sem býr oft við félagslega flókinn veruleika og síður styðjandi aðstæður en ýmsir aðrir hinsegin hópar. Ég vil minna á mikilvægi þess að huga að aðstæðum eldra hinsegin fólks; fólks sem kom út í óvinsamlegri heimi þar sem yfir vofði atvinnu- eða húsnæðismissir, útskúfun og jafnvel ofbeldi. Sumt eldra hinsegin fólk glímir við áfengisvanda, einangrun og slaka félagslega stöðu, sérstaklega tví- og samkynhneigt fólk en einnig trans fólk. Í sumum tilfellum hefur fólk ekki unnið úr þeim áföllum og hörðu aðstæðum sem mættu þeim á síðustu öld. Hommar með HIV smit eru margir hverjir ennþá félagslega einangraðir og upplifa útskúfun og vanlíðan. Það skiptir miklu að horft sé til aðstæðna allra hópa hinsegin samfélagsins um leið og þeim hópum sem eru í sérstaklega viðkvæmri stöðu er veitt athygli og stuðningur. Sérstaklega er mikilvægt að gæta að orðræðu og fræðslu vegna trans fólks sem á undir högg að sækja vegna illa ígrundaðrar orðræðu (t.d. í Bretlandi) um að kyn (e. gender) sé einhverskonar fasti. Slík orðræða jaðarsetur trans fólk og ómerkir á kerfisbundinn hátt tilveru þeirra. Orðræða af þessu tagi getur aukið hættu á andlegu og líkamlegu ofbeldi (getur gefið veiðileyfi á fólk). Tví- og samkynhneigt CIS fólk í góðum félagslegum aðstæðum á auðveldara með að þola það að vera kallað "öfuguggar" en trans fólk sem er oft í mjög varnarlausri og berskjaldaðri stöðu. Mikilvægt er að hafa í huga að enn er til ungt fólk sem á erfitt með að koma út úr skápnum sem tví- eða samkynhneigð. Fræðsla í skólakerfinu þarf að taka mið af því til viðbótar við þá ágætu fræðslu sem veitt er um hugtök, hópa og skilgreiningar.

Það þarf að huga sérstaklega að málefnum trans fólks. Ég tek það fram að bið eftir aðgerðum er mörg ár (sem er stórhættulegt fyrir fólk í sjálfsvígshættu). Einnig þarf sérstakt átak gegn hatursorðræðu og hatursglæpum. Hatursorðræðu hefur þær afleiðingar með í för að einstaklingar gerast líklegri til að beita aðra ofbeldi. Nú erum við að heyra að hinsegin ungmenni(börn) þori ekki ein út úr húsi af ótta við að fullorðið fólk vilji þeim illt. Þetta er mjög alvarlegt. Og varðandi börn þá er mikilvægt að þau fái geðheilbrigðisþjónustu og að ekki sé biðlisti til að komast að hjá bugl. Barn sem er í sjálfsvígshættu á ekki að bíða í ár eftir að fá hjálp. Það er hættulegt.