Beint í efni
Alviti
Þingmál156. þing · 187. mál

Störf þingsins

Störf þingsinsStaða ekki skráð

Hvar er málið statt?

Staða ekki skráð

Staða máls er leidd af þingskjölum og atkvæðagreiðslum.

Allur ferillinn

Í stuttu máli

Að styrkja réttarstöðu fatlaðs fólks, tryggja að það njóti mannréttinda til fulls og efla möguleika þess til virkrar samfélagsþátttöku til jafns við aðra.

Flutningsmenn eru ekki skráðir í gögnum Alþingi.

Lagt fram
—
Tegund
Störf þingsins
Atkvæðagreiðslur með skrá
0
Umræða í þingsal
13 ræður · 28 mín

Málið á mannamáli

Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.

Samantekt Alþingis
uppfærð 31. ágú. 2026

Markmiðið

Að styrkja réttarstöðu fatlaðs fólks, tryggja að það njóti mannréttinda til fulls og efla möguleika þess til virkrar samfélagsþátttöku til jafns við aðra.

Hvað breytist

Lagt er til að samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks verði lögfestur hér á landi. Með því yrði unnt að bera ákvæði hans fyrir sig gagnvart stjórnvöldum, úrskurðaraðilum og dómstólum.

Samningurinn kveður meðal annars á um bann við mismunun, sjálfræði, aðgengi, menntun, atvinnu, heilbrigðisþjónustu, sjálfstætt líf og jafna samfélagsþátttöku.

Lög sem breytast

Um er að ræða ný lög.

Kostnaður fyrir ríkið

Ekki er gert ráð fyrir áhrifum á ríkissjóð.

Meira úr samantektinni

Samningurinn tók gildi að þjóðarétti 3. maí 2008. Samkvæmt sáttmálaskrá Sameinuðu þjóðanna voru aðildarríki hans 193 hinn 24. ágúst 2026 (United Nations Treaty Collection).

Löggjöf á Norðurlöndum

Danmörk. Í lögum um bann við mismunun vegna fötlunar (Bekendtgørelse af lov om forbud mod forskelsbehandling på grund af handicap, LBK nr 1071 af 10/08/2023) er kveðið á um bann við beinni og óbeinni mismunun á grundvelli fötlunar, sbr. 2. og 5. gr. laganna. Lögin gilda almennt um opinbera og einkarekna starfsemi utan vinnumarkaðar, með tilgreindum undantekningum.

Finnland. Í 1. gr. laga nr. 373/2015 (Lag om sättande i kraft av de bestämmelser som hör till området för lagstiftningen i konventionen om rättigheter för personer med funktionsnedsättning och dess fakultativa protokoll) er kveðið á um að þau ákvæði samningsins og valfrjálsu bókunarinnar sem falla undir löggjafarsviðið gildi sem lög að því marki sem Finnland er bundið af þeim.

Noregur. Samningurinn hefur ekki verið lögfestur sérstaklega í norskum rétti. Við fullgildingu hans var lagt til grundvallar að norsk löggjöf væri að mestu leyti þegar í samræmi við ákvæði hans. Samkvæmt almennri túlkunarreglu norsks réttar skal jafnframt eftir því sem unnt er túlka landslög til samræmis við þjóðréttarlegar skuldbindingar Noregs.

Svíþjóð. Í 1. gr. reglugerðarinnar um ábyrgð ríkisstofnana á stefnu í málefnum fatlaðs fólks (Förordning om de statliga myndigheternas ansvar för genomförande av funktionshinderspolitiken, 2001:526) er kveðið á um að ríkisstofnanir skuli stuðla að fullri samfélagsþátttöku og jöfnum lífskjörum fatlaðs fólks og að samningurinn skuli vera leiðbeinandi í því starfi.

Afstaða þingflokkanna

Flutningsmenn

Flutningsmenn eru ekki skráðir í gögnum Alþingis fyrir þetta mál.

Framsögumaður nefndar: Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir

Síðasta atkvæðagreiðsla með skrá

Engin atkvæðagreiðsla með skráðum atkvæðum hefur farið fram um málið.

„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.

Af hverju skiptir þetta máli?

Nefndin sem fjallar um málið
Velferðarnefnd
sendi 1 umsagnabeiðni · frestur 8. apr. 2025
Sendu inn umsögn eða erindi
17 aðilar
Reykjavíkurborg, Samband íslenskra sveitarfélaga, Félags- og húsnæðismálaráðuneyti, Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu, BHM o.fl. · allar umsagnir
Umræða í þingsal
28 mín · 13 ræður
13 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
Kostnaður fyrir ríkissjóð
Ekki er gert ráð fyrir áhrifum á ríkissjóð.
úr samantekt Alþingis

Orð og atkvæði

Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.

Ekki hafa verið greidd atkvæði um málið með nafnakalli enn, svo hér sést aðeins hvað þingmenn sögðu.

Sýna 7 í viðbót

Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.

Allt um málið

Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.

Áður en málið kom til Alþingis

2 samráðsmál

Ráðuneytið kynnti málið í Samráðsgátt stjórnvalda og almenningi gafst kostur á að senda umsögn, áður en það var lagt fram á Alþingi.

S-191/2024· Áform um lagasetningu· Félags- og húsnæðismálaráðuneytið· Niðurstöður birtar· frestur 25. sep. 2024 – 7. okt. 2024· 5 umsagnir

Áform um lög um samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks

Fyrirhugað er að lögfesta samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks í heild sinni.

Skoða í Samráðsgátt
Ferill í Samráðsgátt
  1. Birt í Samráðsgátt (S-191/2024)
  2. Umsagnarfrestur hefst · til 7. október 2024
  3. Umsagnarfresti lýkur · 5 umsagnir bárust
  4. Niðurstöður samráðs birtar
Niðurstöður samráðs (10. febrúar 2026)

Áform um framlagningu frumvarpsins voru kynnt í Samráðsgátt stjórnvalda á vefnum Ísland.is frá og með 25. september 2024 og var veittur frestur til og með 7. október sama ár til að veita umsagnir um áformin. Alls bárust fimm umsagnir um áformin. Drög að frumvarpinu voru kynnt í Samráðsgátt stjórnvalda 11.-25. október 2024 (mál nr. S-208/2024).

Innsendar umsagnir í Samráðsgátt (5)
  • #1Samband íslenskra sveitarfélaga

    Góðan dag Meðfylgjandi er umsögn Sambands íslenskra sveitarfélaga. f.h. Sambandsins, Valgerður Rún

  • #2NPA miðstöðin svf.

    Umsögn NPA miðstöðvarinnar er í viðhengi.

  • #3ÖBÍ
  • #4Byggðarráð Skagafjarðar
    Byggðarráð Skagafjarðar fagnar því að fyrirhugað sé að lögfesta samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks í heild sinni. Byggðarráð vekur þó athygli á að í mati á áhrifum fyrirhugaðrar lagasetningar kemur fram að ekki sé gert ráð fyrir að frumvarpið hafi áhrif á fjárhag sveitarfélaga, umfram það sem nú þegar leiðir af skyldum sveitarfélaga til að tryggja réttindi fatlaðs fólks. Staðreyndin er sú að sveitarfélög landsins greiða nú þegar milljarða króna árlega til málaflokksins umfram tekjustofna og framlaga frá ríkissjóði vegna hans og því afar brýnt að tryggja tafarlausa leiðrétting… Lesa alla

    Byggðarráð Skagafjarðar fagnar því að fyrirhugað sé að lögfesta samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks í heild sinni. Byggðarráð vekur þó athygli á að í mati á áhrifum fyrirhugaðrar lagasetningar kemur fram að ekki sé gert ráð fyrir að frumvarpið hafi áhrif á fjárhag sveitarfélaga, umfram það sem nú þegar leiðir af skyldum sveitarfélaga til að tryggja réttindi fatlaðs fólks. Staðreyndin er sú að sveitarfélög landsins greiða nú þegar milljarða króna árlega til málaflokksins umfram tekjustofna og framlaga frá ríkissjóði vegna hans og því afar brýnt að tryggja tafarlausa leiðréttingu á rekstri málaflokksins samhliða lögfestingu samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks

  • #5Landssamtökin Þroskahjálp

Umsagnir eru birtar eins og Samráðsgáttin birtir þær, með nafni sendanda. Umsagnir sem sendandi óskaði að yrðu ekki birtar eru ekki hér. Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda.

S-208/2024· Drög að frumvarpi til laga· Félags- og húsnæðismálaráðuneytið· Niðurstöður birtar· frestur 11. okt. 2024 – 25. okt. 2024· 3 umsagnir

Frumvarp til laga um samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks

Frumvarpið felur í sér að samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks verði lögfestur í heild sinni hér á landi. Auðlesin útgáfa af frumvarpinu er birt í sérstöku skjali.

Skoða í Samráðsgátt
Ferill í Samráðsgátt
  1. Birt í Samráðsgátt (S-208/2024)
  2. Umsagnarfrestur hefst · til 25. október 2024
  3. Umsagnarfresti lýkur · 3 umsagnir bárust
  4. Niðurstöður samráðs birtar
Niðurstöður samráðs (10. febrúar 2026)

Drög að frumvarpinu voru kynnt í samráðsgátt stjórnvalda á vefnum Ísland.is frá og með 11. október 2024 og var veittur frestur til og með 25. október til að veita umsagnir um drögin (mál nr. S-208/2024). Alls bárust þrjár umsagnir um frumvarpið sem teknar voru til skoðunar við gerð frumvarpsins. Frumvarpið var samþykkt á Alþingi þann 12. nóvember 2025.

Innsendar umsagnir í Samráðsgátt (3)
  • #1Viggó Einar Viðarsson
    Hér vantar afleiðingar. Hver einstaklingur, hvort sem hann er fulltrúi sjálfs síns, fyrirtækis eða opinberar stofnunar skal hljóta tíu ára fangelsisdóm fyrir að mismuna einstaklingum vegna fötlunar þeirrar. Fyrirtæki sem verða uppvís að mismunum gagnvart fötluðum skulu verða gerð upptæk og skal ríkissjóður verða eigandi þeirra. Opinberar stofnanir sem mismuna einstaklingum vegna fötlunar skal vísað til ríkisendurskoðunar til að sjá hvaða aðgerða þarf að grípa til og sé stofnunin fundin sek skal það þýða tólf ára fangelsi fyrir þrjá æðstu yfirmenn þeirrar stofnunar og tvo æðstu yfirmenn þess rá… Lesa alla

    Hér vantar afleiðingar. Hver einstaklingur, hvort sem hann er fulltrúi sjálfs síns, fyrirtækis eða opinberar stofnunar skal hljóta tíu ára fangelsisdóm fyrir að mismuna einstaklingum vegna fötlunar þeirrar. Fyrirtæki sem verða uppvís að mismunum gagnvart fötluðum skulu verða gerð upptæk og skal ríkissjóður verða eigandi þeirra. Opinberar stofnanir sem mismuna einstaklingum vegna fötlunar skal vísað til ríkisendurskoðunar til að sjá hvaða aðgerða þarf að grípa til og sé stofnunin fundin sek skal það þýða tólf ára fangelsi fyrir þrjá æðstu yfirmenn þeirrar stofnunar og tvo æðstu yfirmenn þess ráðuneytis sem stofnunin fellur undir.

  • #2Landssamtökin Þroskahjálp

    Umsögn Landssamtakanna Þroskahjálpar um frumvarp til laga um samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks er í viðhengi

  • #3ÖBÍ

Umsagnir eru birtar eins og Samráðsgáttin birtir þær, með nafni sendanda. Umsagnir sem sendandi óskaði að yrðu ekki birtar eru ekki hér. Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda.

Samráðsgátt og Alþingi nota hvort sitt númerakerfi: S-númer í gáttinni er ekki málsnúmer á Alþingi. Alviti tengir samráðsmál við þingmál eftir ráðuneyti, tegund máls, tímasetningu og orðalagi.

Ferill málsins

Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.

  1. Umsagnir
    Umsagnabeiðnir sendar, frestur til 8. apríl 2025
    1 beiðni um umsögn
  2. Umræða
    Umræða
    13 ræður · 28 mín

Þingskjöl

0 skjöl

Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.

Engin þingskjöl hafa borist.

Allar atkvæðagreiðslur

0 alls · 0 með atkvæðaskrá

Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.

Engar atkvæðagreiðslur hafa farið fram um málið.

Hverjir tóku til máls

13 ræður · 28 mín
  • Umræða: 13 ræður · 13 ræðumenn · 28 mín
ÞingmaðurFlokkurRæðurRæðutími
Árni Rúnar ÞorvaldssonSamfylkingin12 mín
Ágústa ÁgústsdóttirMiðflokkurinn12 mín
Rósa GuðbjartsdóttirSjálfstæðisflokkur12 mín
Ragna SigurðardóttirSamfylkingin12 mín
Þorgrímur SigmundssonMiðflokkurinn12 mín
Jón Pétur ZimsenSjálfstæðisflokkur12 mín
Kolbrún Áslaugar BaldursdóttirFlokkur fólksins12 mín
Grímur GrímssonViðreisn12 mín
Hildur SverrisdóttirSjálfstæðisflokkur12 mín
Sigmundur Ernir RúnarssonSamfylkingin12 mín
Eiríkur Björn BjörgvinssonViðreisn12 mín
Jóhann Friðrik FriðrikssonFramsóknarflokkur12 mín
Nanna Margrét GunnlaugsdóttirMiðflokkurinn12 mín

Umsagnir og erindi

19 erindi

Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.

Velferðarnefnd sendi 1 umsagnabeiðni 25. mar. 2025, frestur 8. apr. 2025.

Hver sendiTegundBarstSkjal
ReykjavíkurborgumsögnOpna PDF
Samband íslenskra sveitarfélagaumsögnOpna PDF
Félags- og húsnæðismálaráðuneytiminnisblaðOpna PDF
Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinuumsögnOpna PDF
Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinuupplýsingarOpna PDF
BHMumsögnOpna PDF
Samtök atvinnulífsinsumsögnOpna PDF
Svavar KjarrvalumsögnOpna PDF
Íslandsdeild Amnesty InternationalumsögnOpna PDF
Lúðvík JúlíussonumsögnOpna PDF
ÖBÍ réttindasamtökumsögnOpna PDF
Landssamtökin ÞroskahjálpumsögnOpna PDF
PersónuverndumsögnOpna PDF
Eiríkur Karl Ólafsson SmithumsögnOpna PDF
Mannréttindaskrifstofa ÍslandsumsögnOpna PDF
NPA miðstöðinumsögnOpna PDF
Góðvild, félagasamtökumsögnOpna PDF
Ágúst Fannar LeifssonumsögnOpna PDF
Ágúst Fannar LeifssonumsögnOpna PDF

Tengd mál

Engin tengd mál skráð.

Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)

Hjálpaðu okkur að bæta Alviti

Fannstu villu, rangar upplýsingar eða eitthvað sem mætti vera betra? Sendu okkur ábendingu.

Bæta við mynd

Þú getur sent skjáskot sem sýnir vandamálið.

Ef þú vilt að við getum haft samband við þig.

Netfangið er aðeins notað til að svara þér um þessa ábendingu. Það er ekki birt og ekki sett á neinn póstlista. Með ábendingunni fylgir slóð síðunnar sem þú ert á og stærð gluggans.