Fæðingar- og foreldraorlof
EES-reglur o.fl.
Hvar er málið statt?
Alþingi hefur samþykkt frumvarpið. Það verður að lögum þegar forseti Íslands hefur staðfest það og það hefur verið birt.
- Lagt fram
- 1. umræða
- Í nefnd
- 2. umræða
- 3. umræða
- Samþykkt
Skráning Alþingis: „Samþykkt sem lög frá Alþingi.“
Í stuttu máli
Að bregðast við athugasemdum um innleiðingu EES-reglna um samræmingu almannatryggingakerfa og tryggja að foreldrar sem hafa starfað í öðru EES-ríki á viðmiðunartímabili tekna verði ekki verr settir við útreikning greiðslna. Að skýra nánar hvenær tímabundin stöðvun atvinnuleitar vegna orlofs erlendis telst áfram til þátttöku á innlendum vinnumarkaði.
Lagt fram af Inga Sæland, félags- og húsnæðismálaráðherra (Flf), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar. Í lokaatkvæðagreiðslu 30. jún. 2025 greiddu 50 atkvæði með og 0 á móti; málið var samþykkt.
- Lagt fram
- 25. mars 2025
- Tegund
- Stjórnarmál
- Atkvæðagreiðslur með skrá
- 4
- Umræða í þingsal
- 13 ræður · 34 mín
Málið á mannamáli
Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.
Markmiðið
Að bregðast við athugasemdum um innleiðingu EES-reglna um samræmingu almannatryggingakerfa og tryggja að foreldrar sem hafa starfað í öðru EES-ríki á viðmiðunartímabili tekna verði ekki verr settir við útreikning greiðslna. Að skýra nánar hvenær tímabundin stöðvun atvinnuleitar vegna orlofs erlendis telst áfram til þátttöku á innlendum vinnumarkaði.
Hvað breytist
Lagt er til að tímabundið hlé á atvinnuleit vegna orlofs erlendis teljist til þátttöku á innlendum vinnumarkaði hjá foreldri sem fær greiddar atvinnuleysisbætur, enda líði ekki meira en tíu virkir dagar frá því að atvinnuleit var hætt þar til hún hefst að nýju og öðrum skilyrðum sé fullnægt. Þá er lagt til að þegar foreldri hefur starfað hér á landi skemur en fjóra mánuði á viðmiðunartímabili en jafnframt starfað að hluta eða öllu leyti erlendis á sama tímabili samkvæmt viðeigandi alþjóðasamningum, verði greiðslur úr Fæðingarorlofssjóði reiknaðar út frá meðaltali heildarlauna í þeim almanaksmánuðum sem foreldri hafði tekjur hérlendis fyrir fæðingarmánuð barns eða þegar barn kemur inn á heimili við frumættleiðingu eða varanlegt fóstur. Með þessu er tryggt að mánuðir á viðmiðunartímabilinu þar sem foreldri hafði ekki laun hér á landi dragi ekki meðaltalið niður. Í slíkum tilvikum skal foreldri leggja fram vottorð um starfs- og tryggingatímabil erlendis með umsókn.
Lög sem breytast
Kostnaður fyrir ríkið
Gert er ráð fyrir óverulegum áhrifum á ríkissjóð.
Meira úr samantektinni
Reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (EB) nr. 883/2004 frá 29. apríl 2004 um samræmingu almannatryggingakerfa.
Afstaða þingflokkanna
Inga SælandFlokkur fólksinsfélags- og húsnæðismálaráðherra
Framsögumaður nefndar: Kristján Þórður Snæbjarnarson
- Sf14–0
- S9–0
- V11–0
- Flf8–0
- M4–0
- F4–0
Gott að vita um atkvæðin
- Með – greiddi atkvæði með (já)
- Á móti – greiddi atkvæði á móti (nei)
- Sat hjá – var í salnum en tók ekki afstöðu
- Boðaði fjarvist – tilkynnti fjarvist fyrir fram (t.d. veikindi eða erindi fyrir Alþingi)
- Fjarverandi – greiddi ekki atkvæði og hafði ekki boðað fjarvist; ástæðan er ekki skráð
Í súlum og reitum: dökkblátt = með, rautt = á móti, grátt = sat hjá, ljóst = fjarverandi. Aðeins rafrænar atkvæðagreiðslur skrá atkvæði hvers þingmanns; Alviti ályktar ekki um ástæður hjásetu eða fjarvista.
„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.
Af hverju skiptir þetta máli?
Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.
- Nefndin sem fjallar um málið
- Velferðarnefnd
- sendi 1 umsagnabeiðni · frestur 14. apr. 2025
- Sendu inn umsögn eða erindi
- 3 aðilar
- Félags- og húsnæðismálaráðuneyti, Samtök atvinnulífsins, BHM · allar umsagnir
- Umræða í þingsal
- 34 mín · 13 ræður
- 6 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
- Kostnaður fyrir ríkissjóð
- Gert er ráð fyrir óverulegum áhrifum á ríkissjóð.
- úr samantekt Alþingis
Orð og atkvæði
Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.
Atkvæðin eru úr lokaatkvæðagreiðslunni 30. júní 2025: 50 með, 0 á móti.
Greiddu atkvæði með6 tóku til máls
44 aðrir þingmenn greiddu atkvæði með án þess að taka til máls.
Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.
Allt um málið
Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.
Ferill málsins
Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.
- Þingskjal
- Umræða1. umræða5 ræður · 11 mín
- Atkvæðagreiðsla· yfirlýsing forseta/mál gengur
- Atkvæðagreiðsla· yfirlýsing forseta/mál gengur
- UmsagnirUmsagnabeiðnir sendar, frestur til 14. apríl 20251 beiðni um umsögn
- Þingskjal
- Umræða2. umræða8 ræður · 23 mín
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 51 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 51 með, 0 á móti
- Atkvæðagreiðsla· yfirlýsing forseta/mál gengur
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 50 með, 0 á móti
- AtkvæðagreiðslaSamþykkt · 50 með, 0 á móti
- Þingskjal
Þingskjöl
Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.
Allar atkvæðagreiðslur
Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.
- yfirlýsing forseta/mál gengur27. mars 2025 kl. 17:47Frumvarp gengur til 2. umræðuEngin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- yfirlýsing forseta/mál gengur→ velferðarnefnd27. mars 2025 kl. 17:47Frumvarp gengur til nefndarEngin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt30. júní 2025 kl. 10:30Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Fæðingar- og foreldraorlof“.1. gr.
- SfSamfylkingin:14 með · 0 á móti
- SSjálfstæðisflokkur:11 með · 0 á móti
- VViðreisn:10 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:7 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:5 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:4 með · 0 á móti
- Samþykkt30. júní 2025 kl. 10:31Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Fæðingar- og foreldraorlof“.2.--6. gr.
- SfSamfylkingin:14 með · 0 á móti
- SSjálfstæðisflokkur:11 með · 0 á móti
- VViðreisn:10 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:7 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:5 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:4 með · 0 á móti
- yfirlýsing forseta/mál gengur30. júní 2025 kl. 10:31Frumvarp gengur til 3. umræðuEngin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- Samþykkt30. júní 2025 kl. 16:05Atkvæðagreiðsla í málinu „Fæðingar- og foreldraorlof“: of skammt var liðið frá síðustu umr. --- afbrigði.
- SfSamfylkingin:14 með · 0 á móti
- SSjálfstæðisflokkur:9 með · 0 á móti
- VViðreisn:11 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:8 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:4 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:4 með · 0 á móti
- Samþykkt30. júní 2025 kl. 16:06Að samþykkja frumvarpið „Fæðingar- og foreldraorlof“ sem lög.
- SfSamfylkingin:14 með · 0 á móti
- SSjálfstæðisflokkur:9 með · 0 á móti
- VViðreisn:11 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:8 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:4 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:4 með · 0 á móti
Hverjir tóku til máls
- 1. umræða: 5 ræður · 2 ræðumenn · 11 mín
- 2. umræða: 8 ræður · 4 ræðumenn · 23 mín
| Þingmaður | Flokkur | Ræður | Ræðutími |
|---|---|---|---|
 Bergþór Ólason | Miðflokkurinn | 1 | 2 mín |
 Bryndís Haraldsdóttir | Sjálfstæðisflokkur | 2 | 4 mín |
 Diljá Mist Einarsdóttir | Sjálfstæðisflokkur | 3 | 4 mín |
| Inga Sæland | Flokkur fólksins | 3 | 6 mín |
 Kristján Þórður Snæbjarnarson | Samfylkingin | 3 | 12 mín |
 Njáll Trausti Friðbertsson | Sjálfstæðisflokkur | 1 | 5 mín |
Umsagnir og erindi
Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.
Velferðarnefnd sendi 1 umsagnabeiðni 31. mar. 2025, frestur 14. apr. 2025.
| Hver sendi | Tegund | Barst | Skjal |
|---|---|---|---|
| Félags- og húsnæðismálaráðuneyti | umsögn | Opna PDF | |
| Samtök atvinnulífsins | umsögn | Opna PDF | |
| BHM | umsögn | Opna PDF |
Tengd mál
Engin tengd mál skráð.
Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)