Aðgerðir vegna skatta- og gjaldahækkana
Hvar er málið statt?
Staða máls er leidd af þingskjölum og atkvæðagreiðslum.
Í stuttu máli
Að gjaldtaka af ökutækjum endurspegli betur notkun þeirra á vegakerfinu og það slit sem af akstri leiðir.
Flutningsmenn eru ekki skráðir í gögnum Alþingi.
- Lagt fram
- —
- Tegund
- Atkvæðagreiðslur með skrá
- 0
- Umræða í þingsal
- 1 ræða · 2 mín
Málið á mannamáli
Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.
Markmiðið
Að gjaldtaka af ökutækjum endurspegli betur notkun þeirra á vegakerfinu og það slit sem af akstri leiðir.
Hvað breytist
Lagt er til að kílómetragjald verði greitt af skráningar- og skoðunarskyldum bifreiðum, bifhjólum, léttum bifhjólum, dráttarvélum og eftirvögnum yfir 3.500 kg, nema sérstaklega sé kveðið á um undanþágu. Gjaldið verður almennt lagt á eiganda eða skráðan umráðamann ökutækis og miðast við akstur samkvæmt akstursmæli. Fjárhæð gjaldsins verður 6,95–45,17 krónur á hvern ekinn kílómetra eftir leyfðri heildarþyngd ökutækis en 4,15 krónur á hvern ekinn kílómetra fyrir bifhjól og létt bifhjól sem eru 400 kg eða léttari. Gert er ráð fyrir rafrænni skráningu akstursmælis, mánaðarlegum bráðabirgðagreiðslum og síðar álagningu á grundvelli skráðs aksturs.
Lög sem breytast
Um er að ræða ný lög og við gildistöku laganna falla úr gildi lög um olíugjald og kílómetragjald, nr. 87/2004, og lög um kílómetragjald vegna notkunar hreinorku- og tengiltvinnbifreiða, nr. 101/2023. Jafnframt verða breytingar á lögum um vörugjald af ökutækjum, eldsneyti o.fl., nr. 29/1993, lögum um umhverfis- og auðlindaskatta, nr. 129/2009, og lögum um endurnýjanlegt eldsneyti í samgöngum á landi, nr. 40/2013.
Kostnaður fyrir ríkið
Áætlað er að breytt tekjuöflunarkerfi auki tekjur ríkissjóðs um 3,3 milljarða kr. árið 2026. Í þeirri áætlun er tekið tillit til neikvæðra áhrifa á virðisaukaskattstekjur sem eru metin 2,7 milljarðar kr. Gert er ráð fyrir auknum kostnaði hjá Skattinum, Samgöngustofu og Fjársýslu ríkisins. Árlegur rekstrarkostnaður Skattsins verði 135 milljónir kr. frá árinu 2026. Kostnaður Samgöngustofu verði 25–30 milljónir kr. árið 2026 og síðan 15–20 milljónir kr. á ári. Þá verði stofnkostnaður Fjársýslunnar 15 milljónir kr. og árlegur innheimtukostnaður verði 100 milljónir kr.
Meira úr samantektinni
Vegir okkar allra.
Afstaða þingflokkanna
Flutningsmenn eru ekki skráðir í gögnum Alþingis fyrir þetta mál.
Framsögumaður nefndar: Pawel Bartoszek
Engin atkvæðagreiðsla með skráðum atkvæðum hefur farið fram um málið.
„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.
Af hverju skiptir þetta máli?
- Nefndin sem fjallar um málið
- Efnahags- og viðskiptanefnd
- sendi 1 umsagnabeiðni · frestur 24. okt. 2025
- Sendu inn umsögn eða erindi
- 43 aðilar
- Orkey, Samtök iðnaðarins, Fjármála- og efnahagsráðuneytið, Félag eldri borgara í Reykjavík og nágrenni, Umhverfis- og orkustofnun o.fl. · allar umsagnir
- Umræða í þingsal
- 2 mín · 1 ræða
- 1 þingmaður tók til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
- Kostnaður fyrir ríkissjóð
- Áætlað er að breytt tekjuöflunarkerfi auki tekjur ríkissjóðs um 3,3 milljarða kr. árið 2026. Í þeirri áætlun er tekið tillit til neikvæðra áhrifa á virðisaukaskattstekjur sem eru metin 2,7 milljarðar kr. Gert er ráð fyrir auknum kostnaði hjá Skattinum, Samgöngustofu og Fjársýslu ríkisins. Árlegur rekstrarkostnaður Skattsins verði 135 milljónir kr. frá árinu 2026. Kostnaður Samgöngustofu verði 25–30 milljónir kr. árið 2026 og síðan 15–20 milljónir kr. á ári. Þá verði stofnkostnaður Fjársýslunnar 15 milljónir kr. og árlegur innheimtukostnaður verði 100 milljónir kr.
- úr samantekt Alþingis
Orð og atkvæði
Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.
Ekki hafa verið greidd atkvæði um málið með nafnakalli enn, svo hér sést aðeins hvað þingmenn sögðu.
Jón GunnarssonSjálfstæðisflokkur1 ræða · 2 mín
Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.
Allt um málið
Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.
Ferill málsins
Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.
- UmsagnirUmsagnabeiðnir sendar, frestur til 24. október 20251 beiðni um umsögn
- UmræðaUmræða1 ræða · 2 mín
Þingskjöl
Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.
Engin þingskjöl hafa borist.
Allar atkvæðagreiðslur
Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.
Engar atkvæðagreiðslur hafa farið fram um málið.
Hverjir tóku til máls
- Umræða: 1 ræða · 1 ræðumaður · 2 mín
| Þingmaður | Flokkur | Ræður | Ræðutími |
|---|---|---|---|
| Jón Gunnarsson | Sjálfstæðisflokkur | 1 | 2 mín |
Umsagnir og erindi
Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.
Efnahags- og viðskiptanefnd sendi 1 umsagnabeiðni 10. okt. 2025, frestur 24. okt. 2025.
| Hver sendi | Tegund | Barst | Skjal |
|---|---|---|---|
| Orkey | umsögn | Opna PDF | |
| Samtök iðnaðarins | viðbótarumsögn | Opna PDF | |
| Fjármála- og efnahagsráðuneytið | minnisblað | Opna PDF | |
| Félag eldri borgara í Reykjavík og nágrenni | umsögn | Opna PDF | |
| Umhverfis- og orkustofnun | umsögn | Opna PDF | |
| Samtök ferðaþjónustunnar | viðbótarumsögn | Opna PDF | |
| Aldin - hreyfing eldra fólks gegn loftslagsvánni | umsögn | Opna PDF | |
| Blue Car Rental | kynning | Opna PDF | |
| Fjármála- og efnahagsráðuneytið | minnisblað | Opna PDF | |
| Samtök sveitafélaga & atvinnuþróunar á Norðurlandi eystra SSNE | umsögn | Opna PDF | |
| Landssamband vörubifreiðaeigenda | upplýsingar | Opna PDF | |
| Blue Car Rental | umsögn | Opna PDF | |
| SVÞ - Samtök verslunar og þjónustu | upplýsingar | Opna PDF | |
| Brimborg | umsögn | Opna PDF | |
| Landssamtök hjólreiðamanna | umsögn | Opna PDF | |
| Bílaleigan Geysir ehf. | umsögn | Opna PDF | |
| Bílaleiga Akureyrar - Höldur ehf. | umsögn | Opna PDF | |
| SVÞ - Samtök verslunar og þjónustu | umsögn | Opna PDF | |
| Bændasamtök Íslands | umsögn | Opna PDF | |
| Vegagerðin | umsögn | Opna PDF | |
| SVÞ - Samtök verslunar og þjónustu | umsögn | Opna PDF | |
| Viðskiptaráð Íslands | umsögn | Opna PDF | |
| Fjármála- og efnahagsráðuneytið | kynning | Opna PDF | |
| ÖBÍ réttindasamtök | umsögn | Opna PDF | |
| Hertz bílaleiga - Bílaleiga Flugleiða | umsögn | Opna PDF | |
| Bílgreinasambandið | umsögn | Opna PDF | |
| Bandalag íslenskra leigubifreiðastjóra | umsögn | Opna PDF | |
| Samtök atvinnulífsins | umsögn | Opna PDF | |
| Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi | umsögn | Opna PDF | |
| Alþýðusamband Íslands (ASÍ) | umsögn | Opna PDF | |
| Rafbílasamband Íslands | umsögn | Opna PDF | |
| Fjórðungssamband Vestfirðinga | umsögn | Opna PDF | |
| Samkeppniseftirlitið | umsögn | Opna PDF | |
| Samtök ferðaþjónustu | umsögn | Opna PDF | |
| Loftslagsráð | umsögn | Opna PDF | |
| Samband sveitarfélaga á Austurlandi | umsögn | Opna PDF | |
| Neytendasamtökin | umsögn | Opna PDF | |
| Samband íslenskra sveitarfélaga | umsögn | Opna PDF | |
| Magnús Gehringer | umsögn | Opna PDF | |
| Skatturinn | umsögn | Opna PDF | |
| Samtök sveitarfélaga á Norðurlandi vestra | umsögn | Opna PDF | |
| Félag íslenskra bifreiðaeigenda | umsögn | Opna PDF | |
| Aldin - hreyfing eldra fólks gegn loftslagsvánni | umsögn | Opna PDF | |
| Aldin - hreyfing eldra fólks gegn loftslagsvánni | umsögn | Opna PDF | |
| Samtök fyrirtækja í fjármálaþjónustu | umsögn | Opna PDF | |
| Fjarðabyggð | umsögn | Opna PDF | |
| Félag atvinnurekenda | umsögn | Opna PDF | |
| Landsamband vörubifreiðaeigenda | umsögn | Opna PDF | |
| Lárus Elíasson | umsögn | Opna PDF | |
| Lárus Elíasson | umsögn | Opna PDF | |
| Stefán Sólmundur Kristmannsson | umsögn | Opna PDF |
Tengd mál
Engin tengd mál skráð.
Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)